Paraqitje e pėrgjithshme
Ky dokument ėshtė pėrgatitur ne kuadėr tė
projekti CARDS “Legjislacioni dhe Planifikimi Mjedisor nė Shqipėri (komponenti i
planfikimit mjedisor)”. Qėllimi kryesor i ELPA ėshtė tė mbėshtesė objektivat e
Qeverisė shqiptare nė pėrmbushjen e principeve tė zhvillimit tė qėndrueshėm nė
pėrputhje me bisedimet pėr futjen nė BE. Kjo pėrfshin forcimin e kapaciteteve
teknike dhe administrative tė qeverisjes vendore dhe ngritjen e kapaciteteve nė
proceset e hartimit tė Planeve Mjedisore nė nivel rajonal dhe vendor.
PLVM ėshtė i lidhur ngushtėsisht me komponentėt e tjerė te projektit ELPA:
• Strategjia Kombetare e Mjedisit pėrcakton politikat pėr tė gjithė sektorėt e
zhvillimit duke pėrfshirė menaxhimin e qėndrueshėm tė burimeve mjedisore tė
pėrdorura pėr zhvillim si dhe mbrojtjen e larmisė biologjike.
• Plani Rajonal i Veprimit nė Mjedis pė deltėn e lumit Drin (Shkodėr - Lezhė);
• Planin pilot tė bregut nga derdhja e lumit Ishėm deri nė derdhjen e lumit
Buna;
• Ngritjen e ndėrgjegjes mjedisore nė nivelet rajonale dhe vendore. Procesi i
konsultimeve publike tė ndėrmarra nė kuadėr tė PLVM ėshtė nė njė linjė me
legjislacionin e BE pėr planet e zhvillimit.
Lidhja e drejtpėrdrejtė ndėrmjet secilit nga dokumentat e sipėrpėrmendura jepet
nė kapitullin 4 (Plani i Veprimit) tė kėtij dokumenti.
Plani Lokal i Veprimit nė Mjedis ėshtė nė linjė me pėrpjekjet e qeverisė
shqiptare pėr forcimin e mėtejshėm tė proceseve tė planifikimit mjedisor nė tė
gjitha nivelet ashtu si kėrkohet dhe nga Procesi i Asocim-Stabilizimit dhe
Brenda projektit ELPA, si njė ndihmesė nė hartimin e Strategjisė Kombėtare tė
Mjedisit.
Qėllimi i kėtij dokumenti ėshtė tė adresojė the zhvillimin e paplanifikuar,
zhvillimin e shpejtė tė nismės private e shoqėruar me ndėrhyrje tė
pakontrolluara nė infrastrukturėn ekzistuese, e cila ka ndikuar negativisht nė
natyrė dhe nė shėndetin e popullatės. Nė shtesė tė kėsaj, krijimi i qendrave tė
reja tė banuara, ka rritur presionin mbi infrastrukturėn e pazhvilluar tė zonės.
Zbritja e popullsisė nga zonat malore ka gjendur tė paėrgatitur autoritetet
vendore dhe ka cuar nė zhvillime kaotike nė tė gjithė zonėn, si dhe rritje tė
problemeve tė turizmit nė zonėn bregdetare.
Duke marrė nė konsideratė mungesėn e sistemeve tė kontrollit dhe ndėrgjegjėsimin
e ulėt tė fushės sė biznesit, insitucioneve dhe komunitetit pėr ēėshtjet e
mjedisit, projekti ka punuar nė pėrfshirjen e mjedisit nė axhendėn e pėrditėshme
tė autoriteteve vendore dhe ka forcuar mėnyrat dhe metodat e komunikimit me
publikun nė dobi tė pjesmarrjes dhe vendimmarrjes pėr cėshtjet mjedisore
Grumbullimi i tė dhėnave tė disiplinave tė ndryshme nė komunė, duke filluar nga
veēoritė fiziko - gjeografike, trualli, pasuritė natyrore dhe nėntokėsore, uji,
bujqėsia, biodiversiteti, pyjet, peshkimi, hidro - gjeologjia tė dhėna
demografike, pėrdorimi i terreneve, energjia, mbetjet urbane, edukimi etj., pasi
kaluan nė disa stade diskutimi dhe pėrmirėsimi, janė konceptuar nė njė dokument
tė integruar me njė fokus tė qartė tė mbrojtjes sė natyrės.
Dokumenti sjell njė analizė tė tė dhėnave tė 50 viteve tė fundit nė disiplina tė
ndryshme sipas kushteve tė ndryshme tė relievit tė kėsaj zone (rrafshina detare,
liqenore, ultėsira pranė - adriatike, lugina e kanione tė ndryshme, laguna,
etj). Plani Lokal Mjedisor i zonės qė mbulon tė gjithė komunėn Shėngjin, ishte
njė ndėrmarrje e vėshtirė, por me interes tė madh. I zbėrthyer nė kapitujt bazė
tė analizės sė gjendjes, rekomandimeve dhe planit tė veprimeve, ai sjell njė
vizion tė ri zhvillimit ndėrdisplinor nė Shqipėri, fushat e ndryshme me ndikim
tė ndėrsjelltė, janė sjellė nė mėnyrė tė harmonizuar dhe nė respekt tė natyrės
dhe zhvillimit tė qėndrueshėm.
Dokumenti pritet ti shėrbejė autoriteteve qendrore dhe vendore, biznesit,
organizatave tė ndryshme, specialistėve dhe grupeve tė tjera tė interesuara, pėr
tė zhvilluar mė tej vizionet e tij pėr njė zhvillim me bazė pėrdorimin e
pasurive natyrore nė mėnyrė tė qėndrueshme nė komunėn e Shėngjinit.
Procesi dhe metodologjia
Plani Lokal i Veprimit nė Mjedis pėr komunėn Shėngjin, ėshtė hartuar nga
specialistė vendorė tė kėsaj komune, ekspertėve kombėtarė nga Ministria e
Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit tė Ujrave, si dhe me ndihmėn e ekspertėve tė
Qendrės Rajonale tė Mjedisit (REC) dhe atyre ndėrkombėtarė nga projekti ELPA.
I zhvilluar nė tre pjesė kryesore, PLVM ėshtė konceptuar nė kapitujt kryesorė:
Analiza e situatės, Rekomandime dhe strategjia pėr zhvillim, dhe Plani i
Veprimit. Duke u kujdesur nė mėnyrė tė vecantė nė ndėrveprimet ndėrmjet
ēėshtjeve tė ndryshme, pėr secilėn ēėshtje paraqitet problematika, rekomandimet
dhe ndėrhyrjet konkrete. Kėshtu, dokumenti trajtohet nė njė rrjedhjė logjike, ku
sė pari pėrcaktohet dhe analizohet problemi, dhe mė pas jepen rrugėt e mundėshme
tė zgjidhjes.
Njė nga hallkat mė tė rėndėsishme tė procesit ka qenė diskutimi i gjetjeve dhe
pėrfundimeve tė dokumentit me njė numėr tė konsiderueshėm specialistėsh vendorė
dhe pėrfaqėsues tė komunitetit nė tė dy rajonet. Me qėllimin e pėrgatitjes sė
njė dokumenti gjithėpėrfshirės, janė ndėrmarrė njė sėrė veprimtarish pėr
konsultimin publik, nėpėrmjet takimeve publike, tavolinave tė diskutimit dhe
thirrjes pėr bashkėpunim.
Ekipi i projektit ELPA dhe REC Shqipėri dėshirojnė tė falenderojnė aktorėt
lokalė dhe rajonalė tė pėrfshirė nė kėtė proces pėr mbėshtetjen dhe angazhimin e
tyre nė hartimin e PLVM, si modeli dhe prototipi i parė nė Shqipėri.
Pėr mė shumė
rreth kėtij projekti, kontaktoni me:
Eduart Cani
REC Shqipėri
edi@albania.rec.org
|
|
 |
|
Legjislacioni
dhe Planifikimi Mjedisor, Shqipėri (ELPA)
Environmental Legislation and Planning, Albania (ELPA)
|